«

»

Εκτύπωσέ το Άρθρο

Δήλωση δωρεάς σώματος. «Δωρίζω το σώμα μου στην επιστήμη»

 

viewimg

«Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πόσο θα βοηθούσε μια τέτοια απόφαση. Στα μαθήματα Ανατομίας σε ευρωπαϊκές χώρες αντιστοιχεί ένα σώμα σε οκτώ φοιτητές, ενώ στην Ελλάδα ένα σώμα σε 18 φοιτητές. Τα πανεπιστήμιά μας αναγκάζονται να αγοράζουν σώματα από το εξωτερικό».

«Στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης είναι ζήτημα αν δωρίζουν το σώμα τους τέσσερις – πέντε άνθρωποι ετησίως, τη στιγμή που στην Κολωνία της Γερμανίας, πόλη με τον ίδιο αριθμό κατοίκων, γίνονται 40 αιτήσεις τον χρόνο». Δημήτρης Ψαρούλης, διευθυντής του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

 

Δήλωση δωρεάς σώματος. Του Θανάση Τριαρίδη

 
Εδώ και μια οκταετία (από τότε που έμαθα την αντίστοιχη επιλογή του συγγραφέα Αντώνη Σαμαράκη) έχω αποφασίσει για τη μεταθανάτια τύχη του σώματός μου: Θέλω να γίνω δωρητής σώματος – τόσο ως προς τα μεταμοσχεύσιμα ζωτικά όργανα, όσο και ως προς το ίδιο το σώμα που μπορεί να αξιοποιηθεί στο ανατομείο για ερευνητικούς/εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Σε πρακτικό επίπεδο αυτό σημαίνει μια διαδικασία με την οποία, ως κοινωνία, δεν είμαστε διόλου εξοικειωμένοι: αμέσως μετά τον θάνατο (και αφού αφαιρεθούν τα ζωτικά όργανα που μπορούν να μεταμοσχευτούν) το σώμα απολήγει στο ανατομείο μιας πανεπιστημιακής κλινικής και χρησιμοποιείται για ερευνητικούς λόγους και για τις ανάγκες του μαθήματος ανατομίας (τον Ιανουάριο του 2011, οπότε γράφεται το κείμενο αυτό, στην Ελλάδα η πρακτική αυτή  εφαρμόζεται στα Ανατομεία Ιατρικών Σχολών της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης).

Ωστόσο, όλα αυτά τα χρόνια, παρόλο που έχω εύκαιρα τα γραπτά κείμενα, δεν μερίμνησα να καταγράψω σε ένα κείμενο αυτήν την απόφαση. Προφανώς το άχαρο θέμα, η ρητορική και μελοδραματική αίσθηση που αποπνέει ένα τέτοιου είδους κείμενο (συνδυασμένη με το φόβο για το ίδιο το γεγονός) με έκαναν να αναβάλω τη ρητή δήλωση – εξάλλου πίστευα πως η επανειλημμένη προφορική γνωστοποίηση της βούλησης στους δικούς μου και στους φίλους αρκούσε.

Η στάση αυτή ήταν ανεύθυνη. Πριν από μερικές μέρες, διαβάζοντας τυχαία ένα άρθρο επί του θέματος, διαπίστωσα πως, λόγω του αναχρονιστικού νομικού καθεστώτος, η δωρεά σώματος σήμερα στην Ελλάδα είναι μια διαδικασία που απαιτεί ρητή δήλωση του ίδιου του ανθρώπου που θέλει να διαθέσει το σώμα του και αίτησή του στα Ανατομεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης (από αυτά ο ενδιαφερόμενος παίρνει τη σχετική φόρμα που πρέπει να συμπληρώσει και να καταθέσει). Αντίθετα, οι προφορικές δηλώσεις βούλησης/οδηγίες/ορμήνειες προς τους συγγενείς, όσο ρητές κι αν είναι, δεν μπορούν να δημιουργήσουν κανένα νομικό καθεστώς.

Ως εκ τούτου, η ρητή, γραπτή και δημόσια, δήλωση δωρεάς σώματος είναι επιβεβλημένη – και ας μου συγχωρεθεί ο μελοδραματισμός. Θα ήθελα, λοιπόν, όταν έρθει ο θάνατός μου, όποτε έρθει, όπως κι αν έρθει, το σώμα μου (σωστότερα: το σώμα – καθώς τότε δεν θα έχω τίποτε δικό μου) να δοθεί στο Ανατομείο Θεσσαλονίκης (ή στο πλησιέστερο πανεπιστημιακό ανατομείο) και να χρησιμοποιηθεί για τις ανάγκες εκπαίδευσης των μελλοντικών γιατρών (αφότου φυσικά προηγουμένως αξιοποιηθούν όσα ζωτικά όργανα μπορούν να χρησιμεύσουν για μεταμοσχεύσεις – και εφόσον οι συνθήκες και ο χρόνος του θανάτου επιτρέψουν κάτι τέτοιο).

Το σώμα θα γίνει εκμαγείο για το εργαστήριο της περιγραφικής ανατομικής – προοπτική που με χαροποιεί γιατί πιστεύω πολύ στην ανθρώπινη επιστήμη. Αφού ανατμηθεί και αξιοποιηθεί η κάθε δυνατή χρησιμότητά του, θέλω ό,τι απομείνει να απολήξει δίχως καμία τελετή εκεί όπου καταλήγουν και τα λοιπά αναλώσιμα του νοσοκομείου (στον νοσοκομειακό κλίβανο).

Παράλληλα με την παρούσα δήλωση έχω ήδη κάνει την προβλεπόμενη αντίστοιχη αίτηση στο Ανατομείο Θεσσαλονίκης (της πόλης όπου ζω) και έχω εγγραφεί στους σχετικούς καταλόγους δωρητών σώματος (η διαδικασία είναι πολύ απλή και γίνεται μέσω fax – όσοι θέλουν να εγγραφούν, μπορούν να ζητήσουν πληροφορίες και έντυπα από τα Ανατομεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης στα τηλέφωνα 210-7771142, 210-7462305 και 2310-999305, 2310-99934 αντίστοιχα).

Παρακαλούνται οι δικοί μου και οι φίλοι μου να μεριμνήσουν για την πλήρη εφαρμογή των παραπάνω. Και ας έχουν το νου τους: τέτοιες διαδικασίες είναι πολύ πιθανό να παρουσιάσουν στην πράξη γραφειοκρατικές δυσκολίες – εκείνοι να μην υποχωρήσουν στο ελάχιστο. Επιπλέον, τις πρώτες ώρες που ακολουθούν έναν θάνατο υπάρχει (συνήθως) οδύνη και αμηχανία στο κοντινό περιβάλλον – και συχνά παπάδες και νεκροθάφτες αναλαμβάνουν τη γνωστή αποφασιστική δράση τους με εξαιρετικούς αυτοματισμούς και δίχως να ρωτήσουν κανέναν.

Οι δικοί, οι φίλοι ή όποιοι άλλοι βρεθούν κοντά εκείνη την ώρα  (και ανεξάρτητα από τι οι ίδιοι πιστεύουν) παρακαλούνται να μην αφήσουν κανέναν παπά, ιερωμένο, ιερουργό ή εκπρόσωπο οποιασδήποτε θρησκείας να τελετουργήσει με οποιονδήποτε τρόπο επί του σώματος που κάποτε υπήρξα. Σε όλη μου την ζωή (και πάντα στο πλαίσιο του απόλυτου σεβασμού της αντίθετης άποψης και της αντίθετης επιλογής) αντιτίθεμαι με κείμενα και επιχειρήματα στις θρησκείες και τις τελετουργίες τους – τις λογαριάζω για καλοδουλεμένες ψευτιές, για διανοητικές κατασκευές μίσους και μηχανές σκλαβιάς του τρεμάμενου ανθρώπινου σώματος. Θα ήταν, λοιπόν, εξαιρετικά άδικο να ασκήσουν τις τελετουργίες τους στο κουφάρι που δεν θα μπορεί πια να σταθεί απέναντί τους.

Επίσης, οι δικοί και οι φίλοι παρακαλούνται να μην αφήσουν κανέναν νεκροθάφτη, δημόσιο υπάλληλο ή έμπορο ιδιώτη, να κάνει οποιαδήποτε ταφή του σώματος. Δεν πιστεύω στον τάφο – θεωρώ πως η υπόθεση της μνήμης είναι πολύ βαθιά, για να εξαρτάται από ένα μάρμαρο και μια γωνιά ενός κοιμητηρίου. Όσοι με θυμούνται θα το κάνουν (για όσο το κάνουν) λόγω του δεσμού μας και όχι εξαιτίας ενός τάφου.

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες της Ιατρικής που θα διασταυρώσουν πρακτικά τις θεωρητικές ανατομικές γνώσεις τους (εξακριβώνοντας, για παράδειγμα, σε μια εγκάρσια τομή τη θέση της σπλήνας ή τις αρτηρίες της καρδιάς), θα κάνουν εν αγνοία τους το ξόδι μου. Αυτοί (: τα βλέμματά τους) θα είναι ο καλύτερος τάφος.

Θανάσης Τριαρίδης  (http://www.triaridis.gr/keimena/keimD071.htm)

 

*************************************************

 

«Δωρίζω το σώμα μου στην επιστήμη»

«Μάθημα Ανατομίας». Ο πλήρης τίτλος του διάσημου έργου του Ρέμπραντ είναι «Το μάθημα Ανατομίας του καθηγητή Τουλπ». Λάδι σε μουσαμά, φιλοτεχνήθηκε στο Άμστερνταμ ύστερα από ανάθεση του καθηγητή, το 1632. Βρίσκεται στο Μουσείο της Χάγης  «Ο σύζυγός μου δώρισε το σώμα του στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης γιατί επιθυμούσε, όπως έλεγε, να είναι χρήσιμος και μετά θάνατον. Θα κάνω κι εγώ το ίδιο όταν έρθει εκείνη η ώρα».

Μία από τους ελάχιστους- υπολογίζονται σε μερικές δεκάδες- δωρητές σώματος στη χώρα μας, η κ. Τάνια Καράμπελα, περιγράφει στα «ΝΕΑ» πώς βίωσε την απόφαση του συζύγου της να δωρίσει το σώμα του στην επιστήμη και πώς η στάση του άλλαξε τον τρόπο που αντιλαμβανόταν και η ίδια έως τότε τον θάνατο.

«Πέντε χρόνια πριν πεθάνει ο σύζυγός μου ο Μιχάλης, σε ηλικία περίπου 83 ετών, μού ανακοίνωσε ότι δώρισε το σώμα του στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Δε μου άφησε περιθώρια αντίρρησης. Ανάρτησε παντού στο σπίτι την αίτηση που είχε υπογράψει στο πανεπιστήμιο και ενημέρωσε συγγενείς και φίλους για την απόφασή του. Ήθελε να είμαι εκτεθειμένη, μη τυχόν και δεν πραγματοποιήσω την επιθυμία του» λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Καράμπελα.

Η 50χρονη κοινή ζωή του ζευγαριού δεν ήταν ποτέ ανιαρή, όπως και η γνωριμία τους. Γνωρίστηκαν μέσω μιας στήλης αλληλογραφίας φιλολογικού περιοδικού της εποχής. «Θυμάμαι, γράφαμε με ψευδώνυμα, κι εκείνος μου έστειλε επιστολή την οποία υπέγραφε ως «Αρειανός», που δήθεν κατέβηκε στη Γη και ήθελε να μάθει πώς σκέπτονται τα κορίτσια εδώ».

Το ζευγάρι- εργολάβος εκείνος, μετέπειτα έμπορος εκείνη- παντρεύτηκε στη Θεσσαλονίκη και απέκτησε μία κόρη, η οποία εργάζεται σήμερα σε εταιρεία πληροφορικής στο Ντουμπάι.

«Ο σύζυγός μου ήταν καλλιεργημένος, απλός άνθρωπος με σύγχρονους προβληματισμούς. Πίστευε στον Θεό όπως οι περισσότεροι άνθρωποι, όμως έμενε μακριά από τους τύπους της Εκκλησίας. Όταν μού ανακοίνωσε ότι είχε δωρίσει το σώμα του στο πανεπιστήμιο, δεν ξαφνιάστηκα. Αντίθετα, ένιωσα περήφανη για εκείνον. Μου είπε ότι ήθελε να βοηθήσει τα νέα παιδιά που σπουδάζουν κι επιπλέον ήθελε να μας απαλλάξει από επώδυνες καταστάσεις. Επιθυμούσε να είναι χρήσιμος και μετά θάνατον» εξηγεί η κ. Καράμπελα.

Αν και όλοι οι συγγενείς και φίλοι γνώριζαν την επιθυμία του συζύγου, οι περισσότεροι ξαφνιάστηκαν μετά το θάνατό του, όταν έμαθαν ότι το σώμα του μεταφέρθηκε στο πανεπιστήμιο και ότι δε θα γινόταν νεκρώσιμη ακολουθία. «Ακόμη και άνθρωποι του στενού περιβάλλοντός μας κράτησαν αποστάσεις. Με ρωτούσαν αν θα έκανα μνημόσυνο και κόλλυβα. Ευτυχώς απαλλάχτηκα από αυτές τις διαδικασίες» λέει η κ. Καράμπελα.

Λίγους μήνες αργότερα υπέγραψε και η ίδια αίτηση δωρεάς σώματος στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. «Αν δεν το είχε κάνει εκείνος, δε θα το σκεφτόμουν καν. Θέλω να κάνω το ίδιο για να βοηθήσω τα νέα παιδιά. Το θεωρώ πλέον φυσιολογικό. Να θάβεις το σώμα σου για να σε θρηνούν μού φαίνεται πολύ εγωιστικό».
«ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΩ»

«Επιθυμώ να βοηθήσω τα νέα παιδιά. Το θεωρώ πλέον φυσιολογικό. Να θάβεις το σώμα σου για να σε θρηνούν μού φαίνεται πολύ εγωιστικό»

Ταμπού στην Ελλάδα η δωρεά σώματος

ΤΑΜΠΟΥ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙστη χώρα μας η δωρεά σώματος για επιστημονικούς λόγους, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις στα ανατομεία και κενά στην εκπαίδευση των φοιτητών Ιατρικής. «Στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης είναι ζήτημα αν δωρίζουν το σώμα τους τέσσερις – πέντε άνθρωποι ετησίως, τη στιγμή που στην Κολωνία της Γερμανίας, πόλη με τον ίδιο αριθμό κατοίκων, γίνονται 40 αιτήσεις τον χρόνο» λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Δημήτρης Ψαρούλης.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πόσο θα βοηθούσε μια τέτοια απόφαση. Στα μαθήματα Ανατομίας σε ευρωπαϊκές χώρες αντιστοιχεί ένα σώμα σε οκτώ φοιτητές, ενώ στην Ελλάδα ένα σώμα σε 18 φοιτητές. Τα πανεπιστήμιά μας αναγκάζονται να αγοράζουν σώματα από το εξωτερικό», λέει ο κ. Ψαρούλης.

Σύμφωνα με τον κ. Ψαρούλη, τα τελευταία χρόνια, αν και ο αριθμός των δωρητών σώματος παραμένει μικρός, παρατηρείται μείωση του μέσου όρου ηλικίας αυτών που αποφασίζουν να δωρίσουν το σώμα τους, κυρίως λόγω της ενημέρωσης που κάνουν οι γιατροί στα νοσοκομεία.

Για να γίνει κάποιος δωρητής σώματος αρκεί να υπογράψει μια υπεύθυνη δήλωση προς το Πανεπιστήμιο και να ενημερώσει τους στενούς συγγενείς του. Το πτώμα ταριχεύεται και χρησιμοποιείται για ανατομική έρευνα για περίπου έναν χρόνο, οπότε ο δήμος αναλαμβάνει την ταφή.
Έκκληση για δωρεά εγκεφάλων

ΕΚΚΛΗΣΗγια μετά θάνατον δωρητές εγκεφάλου έκαναν πρόσφατα στη Μ. Βρετανία οι επιστήμονες που ερευνούν την ασθένεια του Πάρκινσον. Η Ρarkinson΄s Disease Society στη Μ. Βρετανία απηύθυνε δημόσια έκκληση για τη δωρεά εγκεφάλων, ώστε να κατανοήσουν οι επιστήμονες τον μηχανισμό γένεσης της ασθένειας και να βρουν τη θεραπεία.

Στη Μ. Βρετανία περίπου 10.000 άνθρωποι προσβάλλονται από Πάρκινσον και μάλιστα ο ένας στους 20 είναι κάτω των 40 ετών. Έως τώρα περίπου 1.000 άνθρωποι κάθε χρόνο δωρίζουν μετά θάνατον τον εγκέφαλό τους για την έρευνα του Πάρκινσον και στόχος της καμπάνιας είναι να διπλασιασθεί αυτός ο αριθμός. Πάντως, σε έρευνα που έγινε, μόνο το 7% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι δεν θα είχαν πρόβλημα να δωρίσουν τον εγκέφαλό τους.

Το παράδειγμα Σαμαράκη

Η ΣΟΡΟΣτου Αντώνη Σαμαράκη δωρήθηκε, έπειτα από επιθυμία του, στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών μετά τον θάνατό του το 2003. Στην αυτοβιογραφία του με τίτλο «1919» (χρονολογία γέννησής του) σαρκάζει τον θάνατο γράφοντας: «Λυπάμαι που για λόγους ανεξάρτητους από τη θέλησή μου η αυτοβιογραφία μου δεν περιλαμβάνει ένα σημαντικό, κρίσιμο θα έλεγα, γεγονός της ζωής μου: τον θάνατό μου».

(http://blogs.sch.gr/stpapadakis/archives/2818)

 

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://athriskos.gr/14535/

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

:bye: 
more...