«

»

Εκτύπωσέ το Άρθρο

Δημοκρατία και δεσποτισμός – Αλέξις ντε Τοκεβίλ*

tocqueville-petite

 

 Πιστεύω ότι είναι ευκολότερο να εγκαθιδρυθή μία απολυταρχική και δεσποτική κυβέρνησις σ’ ένα λαό όπου οι συνθήκες είναι ίσες παρά σ’ έναν άλλον, και σκέπτομαι ότι, αν μία τέτοια κυβέρνησις εγκαθιδρυόταν κάποτε σ’ έναν τέτοιον λαό, όχι μόνον θα καταπίεζε τους ανθρώπους, αλλά μακροπνόως θα κατέστρεφε στον καθένα τους πολλές από τις κύριες ιδιότητες της ανθρωπότητας. Μου φαίνεται λοιπόν ότι πρέπει να φοβούμεθα ιδιαιτέρως τον δεσποτισμό κατά τις δημοκρατικές εποχές (…).

 

 Όταν αναλογίζωμαι τα μικρά πάθη των συγχρόνων μας, την χαλαρότητα των ηθών τους, την έκτασι των φώτων τους, την αγνότητα της θρησκείας τους, την γλυκύτητα της ηθικής τους, τις φιλόπνοες και τακτικές συνήθειές τους, την συγκράτησι που διατηρούν σχεδόν όλοι στην κακία όπως και στην αρετή, δεν φοβούμαι ότι στους αρχηγούς τους βρίσκουν τυράννους, αλλά μάλλον κηδεμόνες.

  Σκέπτομαι λοιπόν ότι το είδος της καταπιέσεως που απειλεί τους δημοκρατικούς λαούς δεν θα μοιάζη με τίποτε απ’ όσα της προηγήθηκαν· οι σύγχρονοί μας δεν θα μπορούσαν να βρουν την εικόνα της στις αναμνήσεις τους. Ματαίως εγώ ο ίδιος αναζητώ μιαν έκφρασι που να αναπαράγη ακριβώς την ιδέα που έχω σχηματίσει και να την περικλείη· οι παλαιές λέξεις δεσποτισμός και τυραννία δεν ταιριάζουν καθόλου. Το πράγμα είναι νέο, πρέπει λοιπόν να προσπαθήσω να το ορίσω, αφού δεν μπορώ να το ονομάσω.

  Θέλω να φαντασθώ κάτω από ποια νέα χαρακτηριστικά ο δεσποτισμός θα μπορούσε να παραχθή στον κόσμο: βλέπω ένα αναρίθμητο πλήθος ίσων και ομοίων ανθρώπων, που περιστρέφονται δίχως ανάπαυλα γύρω από τους εαυτούς των για να προμηθευτούν μικρές και χυδαίες ευχαριστήσεις, με τις οποίες γεμίζουν τις ψυχές τους. Καθένας απ’ αυτούς, αποτραβηγμένος στην άκρη, είναι σαν ξένος προς το πεπρωμένο όλων των άλλων· τα παιδιά του και οι στενοί φίλοι του αποτελούν γι’ αυτόν ολόκληρο το ανθρώπινο είδος· όσο για τους υπόλοιπους συμπολίτες του, είναι δίπλα τους, αλλά δεν τους βλέπει· τους αγγίζει, δεν τους αισθάνεται διόλου· δεν υπάρχει παρά στον εαυτό του και για μόνον τον εαυτό του, και, αν του απομένει ακόμη μία οικογένεια, μπορούμε πάντως να πούμε ότι δεν έχει πλέον πατρίδα.

  Επάνω απ’ αυτούς, ορθώνεται μία τεράστια και κηδεμονευτική εξουσία, που αναλαμβάνει μόνη της να τους εξασφαλίση τις απολαύσεις τους και να αγρυπνά για την τύχη τους. Είναι απόλυτη, λεπτομερειακή, τακτική, προβλεπτική και απαλή. Θα έμοιαζε με την πατρική εξουσία αν, όπως εκείνη, είχε για σκοπό να προετοιμάση τους ανθρώπους για την εποχή της ενηλικιώσεώς τους· αλλά, αυτή, αντιθέτως, επιζητεί να τους καθηλώση ανεκκλήτως στην παιδικότητα· της αρέσει να χαίρωνται οι πολίτες, αρκεί να μην σκέπτωνται παρά το πως θα χαρούν. Εργάζεται προθύμως για την ευτυχία τους· θέλει όμως να είναι ο μόνος πράκτορας και ο μόνος κριτής της· φροντίζει για την ασφάλειά τους, προβλέπει και ικανοποιεί τις ανάγκες τους, χειρίζεται τις κυριώτερες υποθέσεις τους, διευθύνει την βιομηχανία τους, ρυθμίζει τα της διαδοχής τους, μοιράζει τις κληρονομιές τους· δεν θα μπορούσε άραγε να τους απαλλάξη τελείως από την σκοτούρα να σκέπτωνται και από τον κόπο να ζουν;

  Έτσι κάθε ημέρα κάνει και λιγώτερο χρήσιμη και πιο σπάνια την χρήσι της ελεύθερης επιλογής· κλείνει σ’ έναν όλο και μικρότερο χώρο την δράσι της βουλήσεως και αφαιρεί σιγά – σιγά από κάθε πολίτη ακόμη και του εαυτού του την χρήσι. Εκείνο που προετοίμασε τους ανθρώπους για όλα αυτά είναι η ισότητα: τους προδιέθεσε στο να τα ανέχωνται και συχνά μάλιστα να τα θεωρούν και ευεργεσία.

  Αφού πήρε έτσι βαθμιαίως στα ισχυρά χέρια του κάθε άτομο και το έπλασε όπως ήθελε, ο κυρίαρχος απλώνει τα μπράτσα του πάνω στην κοινωνία ολόκληρη· καλύπτει την επιφάνεια μ’ ένα δίχτυ από μικρούς περίπλοκους κανόνες, λεπτομερείς και ομοιόμορφους, μέσα από το οποίο δεν θα μπορούσαν να βρουν το φως για να ξεπεράσουν το πλήθος, ούτε τα πιο πρωτότυπα πνεύματα και οι ρωμαλεότερες ψυχές· δεν συντρίβει τις θελήσεις, αλλά τις μαλακώνει, τις λυγίζει και τις κατευθύνει· σπανίως εξαναγκάζει να δρουν, αλλ’ αντιτίθεται αδιαλείπτως στο να δρουν· δεν καταστρέφει καθόλου, εμποδίζει την γέννησι· δεν τυραννά καθόλου, ενοχλεί, συμπιέζει, εκνευρίζει, σβύνει, αποβλακώνει και τελικώς υποβαθμίζει κάθε έθνος στην κατάστασι ενός κοπαδιού δειλών και πονηρών ζώων των οποίων βοσκός είναι η κυβέρνησις.

  Πάντοτε πίστευσα ότι αυτό το είδος της δουλείας, τακτοποιημένης, απαλής και ειρηνικής, της οποίας μόλις φιλοτέχνησα τον πίνακα, θα μπορούσε να συνδυασθή καλύτερα απ’ όσο το φανταζόμεθα με μερικές από τις εξωτερικές μορφές της ελευθερίας και ότι δεν θα της ήταν αδύνατο να εγκαθιδρυθή κάτω από την ίδια την σκιά της λαικής κυριαρχίας.

Από:  Δημοκρατία και δεσποτισμόςΑλέξις ντε Τοκεβίλ

**************************************

   Γάλλος ιστορικός και πολιτικός, ο Alexis de Tocqueville γεννήθηκε στο Παρίσι το 1805 και πέθανε στις Κάννες το 1859. Μέλος του Δικαστικού Σώματος, στα χρόνια της Παλινόρθωσης της Μοναρχίας, επιφορτίστηκε από την κυβέρνηση με τη μελέτη του σωφρονιστικού συστήματος των ΗΠΑ. Το ταξίδι του στις ΗΠΑ κατέληξε στη συγγραφή του μνημειώδους έργου του «De la democratie en Amerique» (1835-1840) [στα ελληνικά: "Η δημοκρατία στην Αμερική", μτφρ.: Μπάμπης Λυκούδης. εισ.: Γιώργος Μανιάτης, εκδόσεις Στοχαστής]. Το έργο αυτό εξακολουθεί να θεωρείται, και μάλιστα στην Αμερική, η πλέον διεισδυτική και προφητική ανάλυση του αμερικανικού πολιτισμού.

Ακαδημαϊκός (1841), βουλευτής και στη συνέχεια υπουργός Εξωτερικών (1849), αποσύρθηκε από την πολιτική ζωή το 1851, μετά το πραξικόπημα του Λουδοβίκου Βοναπάρτη, και αφιέρωσε τη ζωή του στη συγγραφή ιστορικών μελετών με αποκορύφωμα το άλλο περίφημο έργο του «L” ancien regime et la revolution (1856). Πεπεισμένος ότι η δημοκρατική ιδέα, δηλαδή η ισότητα, αποτελεί αναπόφευκτο γεγονός που σηματοδοτεί το οριστικό τέλος της αριστοκρατίας από την οποία ο ίδιος προερχόταν, ο Τοκβίλ προσπάθησε να βρει τους τρόπους με τους οποίους η ελευθερία θα μπορούσε να συνδυαστεί με τη δημοκρατία. Για τον Τοκβίλ, από τη δημοκρατία μπορεί να προκύψει ένας φοβερός κίνδυνος· είναι δυνατόν, στο όνομα της λαϊκής βούλησης, το Κράτος να συντρίψει κάθε ελευθερία.

Για να αποφευχθεί αυτός ο κίνδυνος δεσποτισμού της πλειοψηφίας εις βάρος των μειοψηφιών απαιτούνται μέτρα ταυτοχρόνως πολιτικά (αποκέντρωση, ελευθερία του Τύπου, ενίσχυση των τοπικών ελευθεριών), κοινωνικά (ανάπτυξη των σωματείων) και νομικά (ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας). Η επιχειρηματολογία του Τοκβίλ, η οποία στηρίζεται στη μελέτη των ιστορικών γεγονότων, ακολουθεί μια μέθοδο που θυμίζει τον Μοντεσκιέ, με τον οποίο ο Τοκβίλ συγγενεύει χάρη στην αυστηρά επιστημονική λογική του αλλά και στο λιτό και σαφές ύφος του.
(Λεξικό «Le Petit Robert»)  (http://www.biblionet.gr/author/33494/Alexis_de_Tocqueville)

 περισσότερα:

ΑΛΈΞΗΣ ΝΤΕ ΤΟΚΒΊΛ – TO ΠΑΛΑΙΌ ΚΑΘΕΣΤΏΣ ΚΑΙ Η ΕΠΑΝΆΣΤΑΣΗ

Ο Αλέξης ντε Τοκβίλ είναι ο μεγαλύτερος πολιτικός στοχαστής που ανέδειξε η Γαλλία από την εποχή του Μοντεσκιέ. Ένα είναι το ερώτημα που διατρέχει τη σκέψη του: πώς είναι δυνατό να διαφυλαχθεί η ελευθερία σε μια δημοκρατία; Η απάντηση του Τοκβίλ αναπτύσσεται με μνημειώδη τρόπο στα δύο κλασικά του έργα: Η Δημοκρατία στην Αμερική (εκδ. Στοχαστής, 1996) και Το Παλαιο Καθεστώς και η Επανάσταση, που πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πόλις.

Ο Τοκβίλ εξετάζει με πικρία τα εξής παράδοξα: η Επανάσταση θέλησε να θεμελιώσει ένα καθεστώς απόλυτα καινοφανές· στην πραγματικότητα όμως βρέθηκε καθορισμένη μέχρι και τις πιο αδιόρατες εκφάνσεις της από εκείνο το πτώμα απ’το οποίο ήθελε πάση θυσία να διαφοροποιηθεί, το Παλαιό Καθεστώς. Την ίδια στιγμή, η Επανάσταση επιχείρησε να εγκαθιδρύσει πάνω στη γη το βασίλειο της ελευθερίας, να οικοδομήσει ένα νέο κόσμο άξιο του ανθρώπου· στην πραγματικότητα έφερε «ένα καθεστώς πιο σιδηρό και πολύ πιο αυταρχικό από εκείνο το οποίο είχε ανατρέψει», ένα καθεστώς που κατάφερε «να συγκεντρώσει και πάλι στα χέρια του όλες τις εξουσίες, να αναιρέσει στην πράξη όλες τις ελευθερίες που με τόσους αγώνες είχαν κατακτηθεί, αντικαθιστώντας τες με απατηλά είδωλά τους».

Η Επανάσταση εμφανίστηκε στα μάτια της Ευρώπης σαν ένα αναπάντεχο γεγονός. Αντίθετα, υποστηρίζει ο Τοκβίλ, ολόκληρος ο 18ος αιώνας την προετοίμαζε. Γι’αυτό και αφοσιώνεται στη μελέτη του. Η βασική ιδέα που κινεί την επιχειρηματολογία του Τοκβίλ είναι πως καθ’όλη τη διάρκεια του Παλαίου Καθεστώτος η αριστοκρατία χάνει την ισχύ της προς όφελος της κεντρικής εξουσίας. Αυτό που μένει στην αριστοκρατία είναι μερικά τυπικά προνόμια και κάποιες φοροαπαλλαγές. Στην πραγματικότητα, χάνει τόσο την οικονομική όσο και την πολιτική της εξουσία στα εδάφη της χωροδεσποτείας της. Το ίδιο συμβαίνει όμως και στις πόλεις. Ενώ προηγουμένως οι πόλεις έχαιραν αυτονομίας και μπορούσαν να εκλέγουν τους άρχοντές τους, σταδιακά η κεντρική εξουσία αναλαμβάνει κάθε τομέα της διοίκησης. Παραθέτοντας ένα απόσπασμα που φανερώνει γλαφυρά την υποταγή των πόλεων στην κεντρική εξουσία και τις ταπεινές τους προσπάθειες να κερδίσουν την εύνοιά της, ο Τοκβίλ παρατηρεί: «Να, λοιπόν, πώς η αστική τάξη ετοιμαζόταν να κυβερνήσει και να ζήσει ο λαός ελεύθερος».

Οι αστοί στη Γαλλία μισούν τους ευγενείς για τα αδικαιολόγητα προνόμιά τους, και οι ευγενείς απεχθάνονται τους αστούς για την οικονομική τους δύναμη. Μόνος κερδισμένος απ’αυτή την εχθρότητα βγαίνει η κεντρική εξουσία. Στην Αγγλία συμβαίνει το αντίθετο. Η αριστοκρατία από τη μια επιδίδεται στο εμπόριο και τις επιχειρήσεις και οι αστοί από την άλλη μπορούν να ανέλθουν στις τάξεις των ευγενών. Τα όρια των δύο τάξεων καθίστανται δυσδιάκριτα, πράγμα που τους επιτρέπει να έχουν κοινά συμφέροντα και κοινές επιδιώξεις. Έτσι μπορούν να συμμαχήσουν ενάντια στην κεντρική διοίκηση και να απαιτήσουν πολιτικές ελευθερίες.

Η βαθειά διαίρεση της γαλλικής κοινωνίας συνεχίστηκε και μετά την Επανάσταση. Οι κοινωνικοί δεσμοί είχαν διαρραγεί, πράγμα που επέτεινε την συμφυή τάση της δημοκρατίας προς τον ατομικισμό. Το Παλαιό Καθεστώς είχε εμποδίσει τους Γάλλους να αποκτήσουν ζωντανή εμπειρία της πολιτικής ελευθερίας, αντίθετα απ’ό,τι συνέβη στην Αμερική, όπου, όπως παρατηρεί ο Τοκβίλ, οι πολίτες είχαν εξοικειωθεί με τις δραστηριότητες της πολιτικής συμμετοχής μέσω των ισχυρών θεσμών της τοπικής αυτοδιοίκησης. Τέλος, οι γάλλοι διανοούμενοι μην έχοντας ποτέ αναλάβει κάποιο πολιτικό ρόλο, αφήνονταν να παρασέρνονται από τα γεννήματα των λογισμών τους, δίχως να πατούν στο έδαφος μιας βιωμένης εμπειρίας.

Δεν είναι τόσο ο πλούτος του ιστορικού υλικού και η βαθύτητα με την οποία εξετάζονται τα προβλήματα· είναι πρωτίστως η κρυστάλλινη οξύνοια της πολιτικής επιχειρηματολογίας του Τοκβίλ που καθιστούν το συγκεκριμένο βιβλίο μια απαραίτητη επιλογή. Η ελληνική έκδοση έχει την τύχη να συνοδεύεται από την κατατοπιστική εισαγωγή του Πασχάλη Κιτρομηλίδη και την εξαιρετική μετάφραση του Ανδρέα Παππά. Θερμά συγχαρητήρια οφείλονται στις Εκδόσεις Πόλις που με συνέπεια μας προσφέρουν κείμενα της κλασικής ευρωπαϊκής σκέψης. Μετά την έκδοση των Βολταίρου, Μοντεσκιέ, Ντιντερό, Ντ’Αλαμπέρ, Ρουσώ, Κοντορσέ και Καντ, το παρόν βιβλίο του Τοκβίλ έρχεται σαν επιστέγασμα. Όλα δείχνουν πως η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί με ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία.

(δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή, 17 Ιουνίου 2007) (http://scholarios.wordpress.com/2007/06/19/tocquevilleancienregime/)

 

**************************************************************

 

Σχόλιο του Σ. Βασδέκη

 

Πιστεύω ότι οι Αθηναίοι για τους λόγους αυτούς που αναφέρονται στο άρθρο θέσπισαν και εφάρμοσαν με πολύ εντυπωσιακή αυστηρότητα τον οστρακισμό (βλ. ο εξοστρακισμός στην αρχαία Ελλάδα), τον οποίο εμείς οι σημερινοί ανεύθυνοι πάντοτε θεωρούσαμε και θεωρούμε ότι υπερβολικώς άσκησαν, ακόμη και κατά πολιτών και ηγετών  οι οποίοι είχαν ευεργετήσει την πόλη τους.

Η προληπτική πολιτική αγωγή, όπως και να το δούμε το θέμα, είναι αποτελεσματικότερη της θεραπευτικής αγωγής, η οποία θεραπευτική πολλές φορές είναι καταδικασμένοι σε αποτυχία.

Επομένως η δημοκρατία δεν είναι μια πολιτική πανάκεια. Χρειάζεται συνεχή επαγρύπνηση, από την μεριά των πολιτών, ώστε να αποκόπτεται αμέσως κάθε τάση και ροπή εμφάνισης δεσποτικής συμπεριφοράς από την μεριά των κατεχόντων αξιώματα κυβερνητικά.

Άλλωστε αυτή την στιγμή πολύς δεν είναι ο κόσμος που διαμαρτύρεται για την δεσποτική συμπεριφορά των ανθρώπων που εξέλεξαν οι ίδιοι για να τους αναθέσουν την δημοκρατική διακυβέρνηση της χώρας τους.

Πώς θα μπορούσε άραγε να ενσωματωθεί στο Σύνταγμα της χώρας μια διάταξη που να αφορά στην δυνατότητα οστρακισμού! Υπάρχει καμμιά πρόταση;

 

 

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://athriskos.gr/6391/

8 σχόλια

Μεταπήδηση στη φόρμα σχολίων

  1. 1
    stauros

    Νομίζω ότι οι φόβοι του Αλέξις ντε Τοκεβίλ, ήταν βάσιμοι, όπως τουλάχιστον αποδεικνύει η πολιτική κατάσταση στην χώρα μας. Βλέπω ότι ο λαός δεν είναι σε θέση να υπερασπιστεί τα δημοκρατικά του δικαιώματα. Εξ ου και οι απορίες όλων, όσον αφορά στο γιατί ο λαός δεν αντιδρά, όσο θα περίμενε κανείς απέναντι στην δεσποτική συμπεριφορά της κυβέρνησης.

    1. mixalis

      Εξ ου και οι απορίες όλων, όσον αφορά στο γιατί ο λαός δεν αντιδρά, όσο θα περίμενε κανείς απέναντι στην δεσποτική συμπεριφορά της κυβέρνησης.

      Ο (όποιος) λαός δεν έχει τη δύναμη να αντιδράσει, γιατί με τη συνεχή μέθοδο του ψυχολογικού εκβιασμού και του φόβου της απώλειας κι άλλων αγαθών, έχει υποστεί οικονομική υποδούλωση από τα απρόσωπα διεθνή κέντρα….που νομοθετούν επάνω στις πλάτες του. Οι «κυβερνήτες» (μη γνησίως αιρετοί) είναι εγκάθετα υποκείμενα ξένων αποφάσεων, προς επίτευξη των τραπεζικών συμφερόντων. Κάθε άλλο παρά δεσποτική θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί μια τέτοια υπόδουλη κυβέρνηση.Ο δεσπότης είναι αφέντης – δεν είναι ύπατος του κάθε λαμογιου Σόιμπλε, είναι ένας βασιλιάς με δικά του κάκαλα. Τον κάθε Σαμαρά-Βενιζελο – όπως το ΓΑΠ και τους άλλοις σκαρβελέδες που παρέλασαν εν καιρώ του καλού μνημονίου- σε λίγο καιρό δεν θα τους ξέρει ούτε η ίδια η μάνα τους… Ακου δεσποτική..σαν ανέκδοτο ακούγεται. :yahoo:

    2. stauros

      Υπήρχαν και Δεσπότες εξαρτώμενοι από ανώτερες εξουσίες:

      Ο Δεσποτης του Μυστρα.

      Ο πρώτος Δεσπότης του Μυστρά (1349-1380). Ο Μανουήλ ήταν δευτερότοκος γιος του αυτοκράτορα Ιωάννη Στ΄ Καντακουζηνού. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη περί το 1326. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου (1341-1347) υποστήριξε και συμπαραστάθηκε ενεργά στον πατέρα του, μάλιστα το διάστημα 1343-1347 διετέλεσε διοικητής Βεροίας. Το 1348 διετέλεσε διοικητής Κωνσταντινούπολης, κατά την απουσία του πατέρα του σε εκστρατεία στη Θράκη. Το 1349 ανακηρύχθηκε Δεσπότης και εστάλη να κυβερνήση την απομακρυσμένη επαρχία του Μυστρά, όπου είχε υπηρετήσει ο παππούς του 30 χρόνια πριν, αναλαμβάνοντας τη διοίκηση την επαρχιών του κράτους στην Πελοπόννησο.

  2. 2
    Politropos Dionisis

    Πιστεύω ότι είναι ευκολότερο να εγκαθιδρυθή μία απολυταρχική και δεσποτική κυβέρνησις σ’ ένα λαό όπου οι συνθήκες είναι ίσες παρά σ’ έναν άλλον, και σκέπτομαι ότι, αν μία τέτοια κυβέρνησις εγκαθιδρυόταν κάποτε σ’ έναν τέτοιον λαό, όχι μόνον θα καταπίεζε τους ανθρώπους, αλλά μακροπνόως θα κατέστρεφε στον καθένα τους πολλές από τις κύριες ιδιότητες της ανθρωπότητας.

    Άρα μακριά από την δημοκρατία γιατί θα καταστρέψουμε «τις κύριες ιδιότητες της ανθρωπότητας»!!!! :ainte:

    Μου φαίνεται λοιπόν ότι πρέπει να φοβούμεθα ιδιαιτέρως τον δεσποτισμό κατά τις δημοκρατικές εποχές (…). :ainte: :ainte:

    Άρα μακριά από την δημοκρατία!!!! γιατί προετοιμάζει τον δεσποτισμό!!!
    Για αυτό στις επόμενες εκλογές προτείνω να ψηφίσουμε την ΧΑ του Μιχαλο-χαλια!!! :ainte: :ainte: :ainte:

    1. stauros

      Διονύση, σ’ ευχαριστώ πολύ, διότι χάριν του επιμόνου έλεγχου σου, από σήμερα, ο ΑΘΡΗΣΚΟΣ διαθέτει δυο νέες κατηγορίες θεμάτων με τίτλους

      αντιφασιστικά και
      Δημοκρατικά

      όπως φαίνονται πλέον στην αρχική του σελίδα.

    2. mixalis

      Σταύρο,προστέθηκε ακόμη μια κατηγορία, αυτή της ψυχανάλυσης,
      επειδή στα εδάφη του άθρησκου ανασυντάσσουν τις εμμονές τους
      διάφοροι εξολοθρευτές, κατά κάποιων αλλοφύλων φαντασμάτων.

  3. 3
    Politropos Dionisis

    Δεν σας πιστεύω!!!
    Mήπως όμως, αυτό έπρεπε να το βάλετε στα φασιστικά?

    1. mixalis

      Διονύση, είναι βέβαιο πως υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ μας, αυτό δεν είναι κατ ανάγκη κακό, ίσα-ίσα μάλιστα.
      Επειδή όμως οι ανάγκες και οι ανασφάλειες του καθενός μας, πείθουν, σε κάθε έκαστο από μας τους «θεούς» του, δηλαδή τα εκ του ασφαλούς ή μη δέοντα του εαυτού του, εκβάλουν τα μαμούνια των διαφωνιών, παραμερίζοντας τα συγκλίνοντα ποιοτικά πνευματικά χαρακτηριστικά μεταξύ μας. Τελικά αυτά τα μαμούνια καθορίζουν και την κοινωνική στάση ή τάξη μας (αν θες ) ως πολίτες, απέναντι στα δρώμενα πολιτικά πράγματα, είτε (όπως-οπως) ως ενεργούς πολίτες, είτε ως πολίτες στην Νιρβάνα.
      Βιώνουμε άγριες εποχές!

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

:bye: 
more...