«

»

Εκτύπωσέ το Άρθρο

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Archimedes_3

Οι λέξεις, εκτός από την καταγωγή τους, σέρνουν πίσω τους και κάποια, μικρής ή μεγάλης έκτασης, ιστορία. Όταν μάλιστα πρόκειται για λέξεις όπως αυτή που ερευνάμε τώρα, τότε σέρνουν ολόκληρο κάρο φορτωμένο με ιστορία και περιπέτειες. Ολοφάνερα από το φίλος και σοφία απαρτίζεται. Αφήνουμε το φίλος και καταπιανόμαστε με την λέξη σοφία.

 

Στο λεξικό L&S, στη λέξη σαφής, διαβάζουμε:

σαφής ην κατ’ αρχάς ταυτόν τω σοφός, ως γίνεται δήλον εκ του Ευρ. Ορ. 377. Ο Όμηρος έχει το επίρρ. σάφα εκ του σαφής. Τι θα πει σαφής;  Ό,τι ακριβώς αποζητά η φιλοσοφία, δηλαδή «επί πραγμάτων νοουμένων ή γινωσκομένων».
Κι επειδή το άλφα  για να γίνει  όμικρον δεν θέλει και πολύ ζόρι, έχουμε το σοφός να κατάγεται από το σαφής.
Το σάφα του Ομήρου σημαίνει, γνωρίζω μετά βεβαιότητος, δηλαδή τον πόθο της φιλοσοφίας.

Το δασυνόμενο ρήμα αφάω – η δασεία έγινε σίγμα, όπως σε εκατοντάδες ανάλογες περιπτώσεις (ισχύει και το αντίθετο) – που σημαίνει, ψαύω, άπτομαι, είναι ολοφάνερα η μάνα του σάφα. Το δε αφάω εκ του, δασυνόμενου κι αυτού,  άπτω (αφή, με π>φ,).
Το πι του άπτω όμως έμεινε στην Λατινική, όπως και το σίγμα, sap-io,  sap-iens (=σοφός).

Για τον λόγο αυτόν είπανε οι αρχαίοι: φυσικός φιλόσοφος. Οι άνθρωποι μελετούσαν απτά πράγματα κι όχι ιδέες κι αρλούμπες, όπως εκείνος ο φλαφατάς και μέγας φαντασιόπληκτος  ψευταράς Πλάτων, όπως και όλο του το μυστικοπαθές  σόι, και κυρίως οι επίγονοί του.

Οι Φυσικοί ήταν λοιπόν οι πρώτοι φιλόσοφοι, οι οποίοι απάλλαξαν τις ερμηνείες από τις επεμβάσεις των θεών. Κατόπιν οι Σοφιστές απάλλαξαν τις ανθρώπινες υπάρξεις και σχέσεις από τους Θεούς. Κι αν δεν ακολουθούσε εκείνος ο θεόπληκτος Πλάτων, ο οποίος ανασύνταξε την δεισιδαιμονία και την θεολογία, ο κόσμος σήμερα θα ήταν πολύ διαφορετικός.

Κοντολογίς, τίποτε πλέον δεν μπορεί να ανήκει στην σφαίρα της φιλοσοφίας αν δεν γίνεται με επιστημονικές προδιαγραφές. Φλιτζάνι μπορεί να βλέπει ο οποιοσδήποτε. Η επιστήμη όμως απαιτεί μεγάλο κόπο, τον οποίο οι περισσότεροι δεν είναι σε θέση να καταβάλλουν.
Αυτοί λοιπόν που δεν μπορούν να καταβάλλουν τον κόπο αυτόν, αλλά θέλουν να σχετίζονται με την φιλοσοφία, ψάχνουν για αποκαλυπτικές εμπειρίες. Είτε ως μοναχοί, είτε ως κοσμοκαλόγεροι, είτε ως ενδοσκοπούμενοι.

Η στοιχειώδεις γνώσεις της φυσικής, μαθηματικών, χημείας… της ιστορίας, των θρησκειών και της γεωγραφίας, είναι πλέον τα εργαλεία του φιλοσόφου. Όλα τα υπόλοιπα είναι φτηνές δικαιολογίες ράθυμων ανθρώπων. Η τεμπελιά είναι αθάνατη ιδιότητα των ατόμων του ανθρωπίνου είδους.

Με λίγα λόγια μόνο ένας στοιχειωδώς μορφωμένος άνθρωπος δικαιούται να γίνει εραστής της πανέμορφης Φιλοσοφίας. Για τον απλούστατο λόγο: η Φιλοσοφία απεχθάνεται τους αμόρφωτους, τους ιδεόπληκτους, τους θρήσκους, τους τεμπέληδες…

Η Φιλοσοφία δεν αποκαλύπτεται, αλλά κατακτάται. Ελάχιστοι είναι αυτοί που μπορούν να αντέξουν την έρευνα, μεταξύ των άλλων, και μέσα στο παχύ της έντερο, για να δουν με τι τροφές θρέφεται.

Σταύρος Βασδέκης

 

 

 

 

 

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://athriskos.gr/1443/

8 σχόλια

Μεταπήδηση στη φόρμα σχολίων

  1. 1
    Tony Manero

    «Κοντολογίς, τίποτε πλέον δεν μπορεί να ανήκει στην σφαίρα της φιλοσοφίας αν δεν γίνεται με επιστημονικές προδιαγραφές.»

    Το γνωρίζω αυτό το επιχείρημα, για αυτό στο άλλο άρθρο έβαλα τον τίτλο «Η σοφία…» και όχι «Η φιλοσοφία…». Και το έκανα αυτό διότι ξέρω πόσο ευαίσθητοι είναι όλοι αυτοί που ασχολούνται με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Θεωρούν ως φιλοσοφία μόνο αυτά που θεωρούν δικά τους. Δεκτόν, κανένα πρόβλημα. Σωστός και ο τίτλος του άρθρου μου πιστεύω.

    1. Σταύρος

      Tony έγραψες «…όλοι αυτοί που ασχολούνται με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Θεωρούν ως φιλοσοφία μόνο αυτά που θεωρούν δικά τους…».
      Τίποτε δεν θεωρώ δικό μου.

      Πρέπει να σου πω ότι μου έτυχε πριν ασχοληθώ με την ελληνική φιλοσοφία να μελετήσω το κατά δύναμιν πρώτα τις Ανατολικές. Ήταν τότε τέτοιο το κλίμα της εποχής, κατά την δεκαετία του 70.
      Δεν έχω διάθεση να ξεχωρίσω τις φιλοσοφίες του κόσμου σε ανώτερες και κατώτερες. Μόνο να τις ιεραρχήσω θέλω σύμφωνα με τα στάδια εξέλιξης μέσα στον χρόνο.

      Οι Έλληνες πρώτα είχαν σε υπόληψη του σοφούς, μετά τους φιλοσόφους και τέλος τους επιστήμονες.
      Το στάδιο των σοφών προηγείται και είναι ασφαλώς παρωχημένης εποχής. Βλέπεις όμως ότι οι ανατολίτες επιμένουν στο πρωταρχικό στάδιο των σοφών και της σοφίας τους. Με γειά τους με χαρά τους. Εμένανε όμως δεν μου χρειάζεται και τόσο, παρά μόνον ως γνώση και ενημέρωση. Δεν θα καθίσω να το εφαρμόσω. Τυχαίνει να απεχθάνομαι τις αποκαλύψεις απ’ όπου κι αν προέρχονται.

    2. Tony Manero

      Δεν νομίζω ότι υπάρχει ιεράρχηση, πέρα από ότι υπάρχει μέσα στο μυαλό μας. Όπως δεν υπάρχει και νομοτέλεια και αναγκαστικά στάδια εξέλιξης. Πάλι και αυτά μέσα στο μυαλό μας είναι. Υπάρχει μια συνεχής ανταλλαγή ιδεών και και αντιγραφή φυσικά. Νομίζω ότι η ύψωση διαχωριστικών γραμμών μάλλον περισσότερο κακό κάνει παρά καλό. Χώρια το ότι δίνει καλή δικαιολογία στους αδαείς να φανατίζονται, να συσπειρώνονται και ενίοτε να κάνουν και καμιά ιερά εξέταση ;)
      Ούτε αποκάλυψη υπάρχει, αντίληψη, πέστο ή συνειδητοποίηση.

      Πάντως όπως θα δεις και σε σχόλιό μου (περιμένω να εγκριθεί!) στο άλλο άρθρο, κάθε άλλο από έλλειψη σε επιστήμονες είχαν οι ανατολίτες.

      (Αυτό με το «εφαρμόζω» δεν το καταλαβαίνω, δηλαδή τι πρέπει να κυκλοφοράμε με ταμπέλες στο δρόμο ή με διαφορετικά ρούχα; Και αν κάποιος παρεκτρέπεται από τον κανόνα να τον συνεφέρνουμε; Να επαναφέρουμε και τον νόμο 4000/1958; Έλα σε πειράζω, αφού και εσύ μερικές φορές κάθεσαι και γελάς μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή με αυτά που διαβάζεις.)

    3. Σταύρος

      Tony, όταν εγκριθεί το πρώτο σχόλιο κάποιου επισκέπτη, μετά όλα τα επόμενα περνάνε αμέσως. Κάτι όμως συμβαίνει και μερικές φορές τα κρατάει προς έγκριση. Θα το διορθώσουμε κάποια στιγμή.
      Για το σχόλιο θα σου απαντήσω αργότερα διότι τώρα πρέπει να φύγω από τον υπολογιστή.

    4. PolitroposDionisis

      «το να ξεφουρνίσεις τη φρασούλα «επιστημονική προδιαγραφή» δεν λέει πολλά». Ταδε εφη:http://athriskos.gr/wp-content/plugins/wp-monalisa/icons/wpml_whistle3.gif Tony Manero

    5. Tony Manero

      Αυτό βάλτο καλά μέσα στο μυαλό σου.

    6. PolitroposDionisis

      χαχ χαχ χαχα

  2. 2
    Σταύρος

    «Ο τρόπος είναι ο άνθρωπος». Αλαίν ντε Μπενουά.

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

:bye: 
Περισσότερα...