«

»

Εκτύπωσέ το Άρθρο

Η επικούρεια φοβία, ο Γιάλομ και ο Γούντι Αλλεν

Ο Ιερώνυμος Μπος ανήκει στην κατηγορία των ζωγράφων που μέσα από τους πίνακές τους – εδώ η Τελική Κρίση – προσέδωσαν στο άγχος του θανάτου μια αιματοβαμμένη εικαστική διάσταση. Οι προειδοποιήσεις των θρησκευτικών ηγετών για τις τιμωρίες που θα υποστεί ο άνθρωπος μετά θάνατον εφόσον δεν τηρήσει συγκεκριμένους κανόνες και κανονισμούς έγιναν πίνακες ζωγραφικής που σήμερα κοσμούν τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου.

1347644792_677f916107

Ευπώλητο βιβλίο! Εύηχος, ελκυστικός όρος. Σε παρακινεί να αναζητήσεις το βιβλίο, να ψάξεις για κριτικές, να δεις αν ταιριάζει στη δική σου ιδιοσυγκρασία, στις διακυμάνσεις του είναι σου. Βεβαίως εκ των προτέρων γνωρίζεις ότι κάθε τι ευπώλητο δεν είναι αυτομάτως και ποιοτικό. Υπάρχουν ωστόσο βιβλία που προσελκύουν το ενδιαφέρον μας επειδή κυριολεκτικά μας καίνε.Το έζησα παλιότερα με το εξομολογητικό, οικουμενικό βιβλίο του Φίλιπ Ροθ, «Καθένας» Το ζω τελευταία με το βιβλίο του Ιρβιν Γιάλομ «Στον κήπο του Επίκουρου», μέσω του οποίου ο συγγραφέας επιχειρεί να ελαχιστοποιήσει τον κυρίαρχο φόβο του θανάτου.

imagesΗ διαχείριση του θανάτου, λέει ο Γιάλομ είναι διαφορετική ανά τους αιώνες. Υπήρξαν πολιτισμοί που τον αρνήθηκαν. Το βλέπουμε στους τάφους των Φαραώ ή στους τάφους των αρχαίων προγόνων μας. Δίπλα στο νεκρό σώμα, αντικείμενα προσωπικά, αντικείμενα που ενδεχομένως θα διευκόλυναν το νεκρό στη δεύτερη ζωή του. Ο επίγειος πλούτος στοιβάζεται στην τελευταία κατοικία του νεκρού.

 

Σε μουσείο του Μπρούκλιν υπάρχουν νεκρικά αγάλματα ιπποποτάμων που είχαν ταφεί μαζί με τους νεκρούς για να διασκεδάζουν στη μετέπειτα ζωή τους. Αλλά για να μην τρομάξουν οι νεκροί από τα ζώα, τους είχαν φτιάξει τόσο κοντά πόδια, ώστε να μπορούν να μετακινηθούν πολύ αργά, άρα να είναι ακίνδυνα.

 

bosch_hieronymusΑργότερα, οι διάφορες θρησκείες διέσπειραν το φόβο, αλλά και την ευτυχία της μετά θάνατον ζωής, προκαλώντας τεράστια σύγχυση. Η θρησκευτική εικονογραφία του μεσαιωνικού χριστιανισμού με τις τιμωρίες της Κόλασης ή τις σκηνές από την Ημέρα της Κρίσης του Ιερώνυμου Μπος επέτεινε το άγχος του θανάτου, δίδοντας του μια αιματοβαμμένη εικαστική διάσταση.

 

Ο Ιρβιν Γιάλομ, όντας ψυχοθεραπευτής καταφεύγει στον Επίκουρο και στην επικούρια αφοβία. Μέσω του Αθηναίου φιλόσοφου στοχεύει στην άμβλυνση του φόβου του θανάτου, γιατί όπως διατείνεται ο Επίκουρος, η τρομακτική σκέψη του αναπόφευκτου θανάτου μας εμποδίζει να απολαύσουμε τη ζωή. Κάποιοι φτάνουν στο σημείο να τη μισήσουν. Άλλοι αφοσιώνονται σε μια εργασιακή φρενίτιδα, η οποία δεν έχει άλλο στόχο από το να αποφευχθεί η οδύνη. Όμως ο άνθρωπος, διδάσκει ο Επίκουρος, είναι σύνθεση στροβίλων, περιδινιζόμενων και περιπαλλασσόμενων ατόμων. Ως εκ τούτου και το σώμα και η ψυχή του είναι πράγματα υλικά.

 

Epikouros_BM_1843Ο Επίκουρος αμφισβητήθηκε όσο κανένας άλλος. Ισως γιατί πέραν των θρησκευτικών επιταγών μπορεί να εκμηδενίσει το κύρος οποιασδήποτε εξουσίας, η οποία υποτίθεται ότι στηρίζεται – σύμφωνα με τους πρώτους στίχους του Προμηθέα Δεσμώτη του Αισχύλου – στο Κράτος και τη Βία. Οι Επικούρειοι όμως, όντας απαλλαγμένοι από το φόβο δεν υποκύπτουν σε καμιά μορφή βίας, αναζητώντας τη χαρά τη ζωής στα μικρά και τα ταπεινά και αδιαφορώντας για τα μεγάλα και τα σπουδαία….

 

Ο Γούντι Αλλεν, ευφυολογώντας κάποια φορά είπε το εξής : « Δεν φοβάμαι το θάνατο, απλώς δεν θέλω νάμαι εκεί όταν θα έρθει»! Ο  θάνατος όμως, διατείνεται ο Επίκουρος δεν μας αφορά, επειδή όταν εμείς υπάρχουμε δεν υπάρχει αυτός κι όταν αυτός επέλθει, δεν το καταλαβαίνουμε γιατί έχουμε πάψει να υπάρχουμε! Από τη στιγμή που ο άνθρωπος θα ξεπεράσει το φόβο των Θεών (του Θεού), από τη στιγμή που θα διερευνά με το νου και την εμπειρία τη φύση των πραγμάτων και θα μάθει να χαίρεταιimages την ουσία της ζωής, αναζητώντας την ηδονή στο κορμί, στο μυαλό, στο φύλο, στη γνώση, στο στομάχι και στην τέχνη, από τη στιγμή λοιπόν που θα αποκτήσει αυτά τα αθάνατα αγαθά θα μπορεί να ζήσει –όσο ζήσει – την πρόσκαιρη, αλλά ανεπανάληπτη ύπαρξη του, απολαμβάνοντας την υπαρξιακή ηδονή.( «Εμείς οι Επικούρειοι», εκδόσεις Μ.Βερέττας). Η ηδονή με την επικούρεια έννοια σημαίνει αποφυγή του σωματικού πόνου και αταραξία της ψυχής!

Κοίτα να δεις, πού μπορεί να φτάσει κανείς, μέσα από ένα ευπώλητο βιβλίο.

Πηγή: http://ritsmas.wordpress.com/2009

Εικόνα: http://4.bp.blogspot.com

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://athriskos.gr/1043/

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

:bye: 
more...